Dự án “treo” nhiều năm không làm có bị thu hồi không?

Tình trạng các dự án bất động sản và khu công nghiệp đã được giao đất nhưng không triển khai, hay còn gọi là dự án treo, đang là vấn đề nhức nhối gây lãng phí nguồn lực tài nguyên. Nhiều nhà đầu tư và người dân băn khoăn liệu quy định thu hồi dự án treo hiện nay có thực sự nghiêm khắc để giải quyết dứt điểm các sai phạm này hay không.

Thế nào là dự án treo và thực trạng hiện nay

Dự án treo được hiểu là các dự án đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giao đất, cho thuê đất hoặc phê duyệt quy hoạch nhưng chủ đầu tư không triển khai hoặc triển khai chậm tiến độ so với cam kết. Việc xác định hành vi này dựa trên các mốc thời gian cụ thể được ghi nhận trong giấy chứng nhận đầu tư hoặc quyết định giao đất.

Trên thực tế, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, từ việc chủ đầu tư thiếu năng lực tài chính đến những vướng mắc trong khâu giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, dù là nguyên nhân gì, việc để đất đai bị bỏ hoang trong nhiều năm vẫn đối mặt với nguy cơ bị xử lý theo quy định thu hồi dự án treo của pháp luật hiện hành.

Quy định thu hồi dự án treo theo Luật Đất đai mới nhất

Căn cứ vào các quy định pháp lý, dự án chậm tiến độ quá thời hạn quy định sẽ bị liệt vào danh sách theo dõi và xử lý. Nếu chủ đầu tư không đưa đất vào sử dụng trong thời hạn 12 tháng liên tục hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư thì sẽ bị xử lý hành chính và yêu cầu khắc phục.

Trong trường hợp sau khi bị xử lý mà vẫn không đưa đất vào sử dụng, Nhà nước sẽ thực hiện quy định thu hồi dự án treo mà không bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất. Đây là chế tài mạnh nhất nhằm răn đe các đơn vị đầu tư năng lực kém, “giữ chỗ” để đầu cơ trục lợi.

Thời hạn gia hạn tối đa trước khi bị thu hồi

Không phải cứ chậm tiến độ là bị thu hồi ngay lập tức, pháp luật luôn tạo điều kiện cho doanh nghiệp khắc phục khó khăn. Chủ đầu tư có quyền đề nghị gia hạn sử dụng đất thêm một khoảng thời gian nhất định để tiếp tục triển khai dự án.

Điều kiện để được gia hạn sử dụng đất

Để được gia hạn, chủ đầu tư phải có văn bản đề nghị và cam kết về lộ trình thực hiện cụ thể. Trong thời gian gia hạn, doanh nghiệp phải nộp cho Nhà nước một khoản tiền tương ứng với mức tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với thời gian chậm tiến độ.

• Thời gian gia hạn tối đa thường không quá 24 tháng.
• Doanh nghiệp phải nộp khoản phí bổ sung do chậm đưa đất vào sử dụng.
• Nếu hết thời gian gia hạn mà vẫn chưa hoàn thành dự án, quy định thu hồi dự án treo sẽ chính thức được áp dụng.

Quyền lợi của người dân trong vùng dự án treo

Người dân sống trong khu vực có dự án treo thường chịu nhiều thiệt hại về quyền lợi sử dụng đất như không được xây mới, sửa chữa nhà cửa hay thế chấp vay vốn. Việc hiểu rõ quy định thu hồi dự án treo giúp người dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Theo quy định, nếu dự án đã được công bố quy hoạch nhưng sau 03 năm chưa có quyết định thu hồi đất hoặc chưa được phép chuyển mục đích sử dụng đất thì cơ quan có thẩm quyền phải điều chỉnh, hủy bỏ quy hoạch. Nếu cơ quan chức năng không điều chỉnh hoặc hủy bỏ, người sử dụng đất có thể tiếp tục thực hiện các quyền của mình như bình thường.

Bên cạnh đó, người dân có quyền khiếu nại hoặc kiến nghị lên Hội đồng nhân dân các cấp để yêu cầu thanh tra, kiểm tra các dự án chậm triển khai kéo dài, ép buộc thực hiện đúng quy định thu hồi dự án treo đối với những chủ đầu tư vi phạm.

Quy trình thủ tục cưỡng chế thu hồi đất dự án

Khi một dự án rơi vào diện bị thu hồi, cơ quan chức năng sẽ tiến hành một quy trình chặt chẽ để đảm bảo tính thượng tôn pháp luật. Việc thu hồi không đơn thuần là ra quyết định mà còn bao gồm các bước kiểm kê, đối soát nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư.

Đầu tiên, cơ quan thanh tra sẽ lập biên bản về vi phạm đất đai. Sau đó, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ ra thông báo về việc thu hồi đất do vi phạm. Chủ đầu tư có trách nhiệm phối hợp bàn giao mặt bằng và thực hiện các nghĩa vụ còn tồn đọng trước khi quy định thu hồi dự án treo được thực thi hoàn toàn bằng biện pháp cưỡng chế nếu cần thiết.

Giải pháp xử lý dứt điểm các dự án chậm tiến độ

Để hạn chế tình trạng lãng phí tài nguyên, việc thực hiện nghiêm túc quy định thu hồi dự án treo là vô cùng cần thiết. Điều này không chỉ giúp thanh lọc những nhà đầu tư yếu kém mà còn mở ra cơ hội cho những doanh nghiệp có năng lực thực sự, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển bền vững.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn nắm rõ các chế tài và quy trình pháp lý liên quan đến dự án chậm triển khai. Nếu bạn đang gặp vướng mắc về thủ tục đất đai hoặc muốn tìm hiểu thêm về quy định thu hồi dự án treo, hãy thường xuyên cập nhật các văn bản pháp luật mới nhất để đảm bảo quyền lợi của mình.