Những loại đất nào được Nhà nước công nhận và quản lý?

Chào bạn, việc xác định loại đất là bước quan trọng nhất để bạn biết mình có được phép xây dựng nhà cửa hay chỉ được trồng trọt, cũng như giá trị của thửa đất khi chuyển nhượng.

Theo Luật Đất đai 2024 (đã chính thức có hiệu lực), việc phân loại đất được quy định rất chi tiết tại Điều 9. Dưới đây là cách phân loại và căn cứ xác định để bạn đối chiếu với thửa đất của gia đình:

1. Phân loại đất theo Luật Đất đai hiện hành

Đất đai tại Việt Nam được chia thành 03 nhóm chính dựa trên mục đích sử dụng:

Nhóm 1: Đất nông nghiệp

Bao gồm các loại đất phục vụ sản xuất, canh tác:

• Đất trồng cây hằng năm: Gồm đất trồng lúa và đất trồng cây hàng năm khác (rau, màu…).

• Đất trồng cây lâu năm: Cây ăn quả, cây công nghiệp (cà phê, cao su…).

• Đất lâm nghiệp: Rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, rừng sản xuất.

• Đất nuôi trồng thủy sản, Đất làm muối.

• Đất chăn nuôi tập trung (loại đất mới được tách riêng trong Luật 2024).

Nhóm 2: Đất phi nông nghiệp

Đây là nhóm đất phổ biến trong các khu dân cư và đô thị:

• Đất ở: Gồm đất ở tại nông thôn (ONT) và đất ở tại đô thị (ODT).

• Đất xây dựng trụ sở cơ quan.

• Đất quốc phòng, an ninh.

• Đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp: Đất khu công nghiệp, thương mại, dịch vụ.

• Đất công cộng: Giao thông, thủy lợi, văn hóa, y tế, giáo dục…

Nhóm 3: Đất chưa sử dụng

Là đất chưa xác định mục đích sử dụng và chưa giao cho ai.

2. Căn cứ để xác định loại đất của gia đình bạn

Nếu gia đình bạn đang sử dụng đất nhưng không rõ loại đất, hãy kiểm tra dựa trên các thứ tự ưu tiên sau (theo Điều 10 Luật Đất đai 2024):

1. Theo giấy tờ pháp lý: Nếu có Sổ đỏ/Sổ hồng hoặc các giấy tờ cũ (Bằng khoán điền thổ, Quyết định giao đất…), loại đất sẽ được ghi rõ trong đó.

2. Trường hợp không có giấy tờ:

   • Nếu đất đang sử dụng ổn định và không phải do lấn chiếm: Loại đất được xác định theo hiện trạng đang sử dụng. Ví dụ: Gia đình bạn đã xây nhà ở ổn định từ lâu thì có thể được xem xét xác định là đất ở.

   • Nếu đất do lấn chiếm hoặc tự ý chuyển mục đích: Căn cứ vào nguồn gốc, quá trình quản lý và sử dụng đất để cơ quan chức năng xác định.

3. Trường hợp sử dụng vào nhiều mục đích: Nếu thửa đất vừa có nhà ở vừa có vườn cây, loại đất được xác định bằng cách tách riêng từng phần theo ranh giới sử dụng thực tế (nếu không tách được thì xác định theo mục đích chính).

3. Lời khuyên cho gia đình bạn

Để biết chính xác 100% và đảm bảo quyền lợi, bạn nên thực hiện các bước sau:

• Trích lục bản đồ địa chính: Lên Văn phòng đăng ký đất đai chi nhánh quận/huyện để yêu cầu trích lục thông tin thửa đất. Trên bản đồ này sẽ có mã ký hiệu loại đất (ví dụ: LUC là đất lúa, ONT là đất ở nông thôn).

• Xin cấp Giấy chứng nhận: Nếu đất đủ điều kiện (sử dụng ổn định, không tranh chấp), gia đình nên làm thủ tục cấp Sổ lần đầu để xác định rõ mục đích sử dụng và tránh rủi ro pháp lý về sau.