Tài sản chung của vợ chồng được chia thừa kế ra sao?

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, quy trình này được thực hiện qua 2 bước tách biệt: xác định phần tài sản của người còn sống và xác định di sản của người đã khuất.

1. Xác định phần tài sản của người còn sống

Khi một người chết, khối tài sản chung hợp nhất của vợ chồng sẽ được xử lý như sau:

• Nguyên tắc chia đôi: Về nguyên tắc, tài sản chung được chia đôi (50/50). Một nửa (1/2) thuộc sở hữu của người còn sống, nửa còn lại (1/2) được xác định là di sản của người đã mất.

• Quyền quản lý: Người vợ/chồng còn sống sẽ là người quản lý tài sản chung đó cho đến khi di sản được phân chia chính thức, trừ khi có di chúc chỉ định người quản lý khác hoặc các đồng thừa kế có thỏa thuận khác.

2. Phân chia di sản của người đã khuất

Phần di sản (1/2 tài sản chung nêu trên cộng với tài sản riêng của người mất nếu có) sẽ được chia cho các đồng thừa kế. Vì cha anh/chị không để lại di chúc, việc chia sẽ theo pháp luật:

• Xác định đồng thừa kế: Mẹ của anh/chị (người còn sống) cũng nằm trong Hàng thừa kế thứ nhất (cùng với các con và ông bà nội nếu còn sống).

• Nguyên tắc chia đều: Di sản của cha anh/chị sẽ được chia thành các phần bằng nhau cho tất cả những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất.

Ví dụ minh họa thực tế:

Giả sử cha mẹ anh/chị có một căn nhà là tài sản chung trị giá 4 tỷ đồng. Khi cha mất:

1. Phần của mẹ: Mẹ anh/chị được xác định có riêng 2 tỷ đồng (nửa căn nhà).

2. Di sản của cha: 2 tỷ đồng còn lại là di sản để chia thừa kế.

3. Chia thừa kế: Nếu hàng thừa kế thứ nhất có 4 người (Mẹ và 3 anh em), thì mỗi người sẽ nhận thêm: $2.000.000.000 \ 4 = 500.000.000$ (VNĐ).

   • Tổng cộng: Mẹ anh/chị sẽ sở hữu giá trị tương đương 2,5 tỷ đồng. Mỗi người con sở hữu 500 triệu đồng.

Các lưu ý quan trọng để bảo vệ quyền lợi:

• Hạn chế phân chia di sản: Nếu việc chia di sản ngay lập tức ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của người vợ/chồng còn sống (ví dụ: mẹ anh/chị không còn nơi ở nào khác), người còn sống có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế phân chia di sản trong một thời hạn nhất định.

• Thủ tục công chứng: Để sang tên tài sản (như sổ đỏ), gia đình cần thực hiện Văn bản khai nhận di sản thừa kế hoặc Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế tại Văn phòng công chứng.