Dưới đây là phân tích pháp lý dựa trên quy định của Bộ luật Lao động 2019 để bạn nắm rõ quyền lợi của mình.
1. Công ty có vi phạm pháp luật không?
Dựa trên thông tin bạn cung cấp, khả năng cao công ty đã đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật. Cụ thể:
Về lý do chấm dứt: “Sắp xếp lại nhân sự” thường thuộc trường hợp thay đổi cơ cấu, công nghệ. Tuy nhiên, để cho nhân viên nghỉ việc vì lý do này, công ty phải xây dựng phương án sử dụng lao động, trao đổi với tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở và thông báo trước 30 ngày cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Công ty không thể tùy tiện cho nghỉ ngay lập tức.
Về thời hạn báo trước: Ngay cả khi có lý do chính đáng, công ty vẫn phải tuân thủ thời hạn báo trước (trừ một số trường hợp đặc biệt về kỷ luật sa thải):
Ít nhất 30 ngày đối với hợp đồng xác định thời hạn từ 12 – 36 tháng.
Ít nhất 45 ngày đối với hợp đồng không xác định thời hạn.
Ít nhất 03 ngày làm việc đối với hợp đồng dưới 12 tháng.
Kết luận: Việc cho nghỉ ngay mà không báo trước và không có quy trình đúng quy định là hành vi vi phạm pháp luật.
2. Bạn được bồi thường những gì?
Khi công ty chấm dứt hợp đồng trái pháp luật, theo Điều 41 Bộ luật Lao động 2019, bạn có quyền nhận các khoản sau:
Nhận trở lại làm việc: Công ty phải nhận bạn lại làm việc theo hợp đồng đã giao kết.
Tiền lương trong những ngày không được làm việc: Cộng với đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế đầy đủ trong thời gian này.
Khoản tiền bồi thường thêm: Ít nhất bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.
Bồi thường do không báo trước: Một khoản tiền tương ứng với tiền lương của những ngày không báo trước.
Trường hợp bạn không muốn quay lại làm việc: Ngoài các khoản trên, công ty phải trả thêm trợ cấp thôi việc (nếu bạn làm đủ từ 12 tháng trở lên).
3. Bạn cần làm gì để bảo vệ quyền lợi?
Bạn nên thực hiện theo các bước sau để đảm bảo bằng chứng và quyền lợi:
Bước 1: Thu thập bằng chứng: Lưu lại quyết định cho nghỉ việc, tin nhắn, email thông báo hoặc ghi âm cuộc hội thoại nếu có thể. Kiểm tra kỹ sổ BHXH xem công ty đã đóng đủ chưa.
Bước 2: Phản hồi bằng văn bản: Gửi một thông báo/email cho Ban Giám đốc hoặc phòng Nhân sự khẳng định việc cho nghỉ việc này là trái luật và yêu cầu công ty giải quyết quyền lợi theo đúng quy định.
Bước 3: Hòa giải lao động: Nếu công ty không hợp tác, bạn gửi đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động đến Hòa giải viên lao động (thuộc Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội quận/huyện nơi công ty đặt trụ sở). Đây là bước bắt buộc trước khi kiện ra tòa.
Bước 4: Khởi kiện: Nếu hòa giải không thành, bạn có quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân cấp quận/huyện để yêu cầu bồi thường.
Lưu ý quan trọng: Thời hiệu để yêu cầu Hòa giải viên lao động giải quyết là 06 tháng, và thời hiệu khởi kiện tại Tòa án là 01 năm kể từ ngày bạn bị cho nghỉ việc. Bạn nên hành động sớm.