Thử việc 3 tháng có đúng quy định pháp luật không?

Thử việc 3 tháng có đúng quy định pháp luật không? Giải đáp chi tiết

Nhiều người lao động và doanh nghiệp hiện nay vẫn còn băn khoăn về việc liệu thời gian thử việc 3 tháng có vi phạm các quy định hiện hành hay không. Hiểu rõ về thời gian thử việc theo Luật Lao động sẽ giúp bạn bảo vệ quyền lợi chính đáng và xây dựng lộ trình sự nghiệp bền vững ngay từ những ngày đầu gia nhập tổ chức.

Quy định về thời gian thử việc tối đa theo Bộ luật Lao động 2019

Trong quan hệ lao động, giai đoạn thử việc là bước đệm quan trọng để đôi bên tìm hiểu mức độ phù hợp về năng lực và văn hóa. Tuy nhiên, việc áp dụng thử việc 3 tháng không thể tùy tiện thực hiện mà phải căn cứ vào tính chất phức tạp của công việc và trình độ chuyên môn yêu cầu.

Theo quy định tại Điều 25 Bộ luật Lao động 2019, thời gian thử việc được khống chế theo các mức cụ thể tùy thuộc vào trình độ. Về cơ bản, pháp luật không cho phép một vị trí công việc thông thường kéo dài thời gian thử thử việc quá lâu để tránh tình trạng trục lợi sức lao động.

Việc áp dụng thời gian thử việc theo Luật Lao động hiện nay được phân chia thành 4 cột mốc chính:

• Không quá 180 ngày đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp.
• Không quá 60 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên.
• Không quá 30 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ.
• Không quá 06 ngày làm việc đối với các loại công việc khác.

Như vậy, nếu bạn đang thắc mắc thử việc 3 tháng có đúng hay không, câu trả lời thường là KHÔNG đối với đa số các vị trí nhân viên văn phòng, kỹ thuật viên hoặc chuyên viên thông thường (vốn chỉ tối đa 60 ngày). Trường hợp duy nhất được phép kéo dài hơn 3 tháng (lên tới 6 tháng) chỉ dành cho đối tượng quản lý doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp.

Trường hợp đặc biệt nào được phép thử việc dài hơn 2 tháng?

Nhiều doanh nghiệp thường nhầm lẫn hoặc cố tình áp đặt mức thử việc 3 tháng cho các vị trí đòi hỏi chất lượng cao. Tuy nhiên, ranh giới giữa đúng và sai trong quy định này rất mong manh và phụ thuộc hoàn toàn vào chức danh ghi trên hợp đồng.

Chỉ những đối tượng thuộc nhóm “Quản lý doanh nghiệp” mới có thể áp dụng khung thời gian thử việc lên đến 180 ngày. Điều này bao gồm các chức danh như Giám đốc, Tổng giám đốc, thành viên Hội đồng quản trị, hoặc các cá nhân có thẩm quyền nhân danh công ty ký kết giao dịch theo điều lệ. Nếu bạn chỉ là trưởng phòng hoặc trưởng nhóm chuyên môn, việc áp dụng thời gian quá 60 ngày là trái luật.

Do đó, người lao động cần kiểm tra kỹ chức danh và mô tả công việc. Nếu công việc không thuộc nhóm quản lý cấp cao mà doanh nghiệp yêu cầu thời gian thử việc theo Luật Lao động vượt quá 2 tháng, bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu điều chỉnh lại cho phù hợp.

Mức lương thử việc và quyền lợi về bảo hiểm xã hội

Bên cạnh thời gian, vấn đề tiền lương trong giai đoạn này cũng là điều cần lưu ý. Dù bạn thỏa thuận thử việc 3 tháng (cho vị trí quản lý) hay ngắn hơn, mức lương không được thấp hơn 85% mức lương chính thức của công việc đó.

Về vấn đề bảo hiểm, đây là điểm mới mà nhiều người thường bỏ qua. Theo quy định hiện hành, nếu người lao động ký hợp đồng thử việc riêng biệt, doanh nghiệp không bắt buộc phải đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH). Tuy nhiên, nếu nội dung thử việc nằm trong Hợp đồng lao động chính thức, doanh nghiệp có trách nhiệm đóng BHXH cho nhân viên ngay từ tháng đầu tiên.

Để đảm bảo quyền lợi khi thực hiện thời gian thử việc theo Luật Lao động, bạn nên:

• Yêu cầu văn bản thỏa thuận thử việc rõ ràng về mức lương (ít nhất 85%).
• Xác định rõ loại hợp đồng sẽ ký kết để biết mình có thuộc diện đóng BHXH hay không.
• Kiểm tra xem các khoản phụ cấp, trợ cấp có được tính trong thời gian này hay không.

Hậu quả pháp lý khi doanh nghiệp áp dụng thời gian thử việc sai quy định

Việc doanh nghiệp tự ý kéo dài thời gian thử việc 3 tháng cho những vị trí không thuộc diện quản lý có thể dẫn đến những rủi ro pháp lý nghiêm trọng. Cơ quan thanh tra lao động có thể xử phạt hành chính đối với các hành vi vi phạm về thử việc.

Cụ thể, mức xử phạt tiền có thể lên đến hàng triệu đồng đối với hành vi yêu cầu thử việc quá thời gian quy định hoặc trả lương thấp hơn mức tối thiểu 85%. Ngoài ra, doanh nghiệp buộc phải trả đủ tiền lương cho người lao động theo đúng quy định pháp luật.

Người lao động nếu nhận thấy thời gian thử việc theo Luật Lao động bị vi phạm có thể khiếu nại trực tiếp với ban lãnh đạo hoặc thông qua tổ chức Công đoàn. Việc nắm vững kiến thức này giúp bạn tự tin hơn khi đàm phán hợp đồng và tránh bị chèn ép về quyền lợi kinh tế.

Cách xử lý khi bị yêu cầu thử việc quá lâu

Nếu bạn được mời vào làm việc với đề nghị thử việc 3 tháng cho một vị trí chuyên viên, hãy bình tĩnh và khéo léo phản hồi lại dựa trên các điều khoản của Bộ luật Lao động. Việc trao đổi thẳng thắn ngay từ đầu không chỉ bảo vệ quyền lợi của bạn mà còn thể hiện sự am hiểu pháp luật và tính chuyên nghiệp cao.

Bạn có thể đề xuất doanh nghiệp ký kết hợp đồng thử việc tối đa 60 ngày theo đúng quy định, sau đó tiến hành đánh giá để ký hợp đồng chính thức. Điều này giúp hai bên đều an tâm và tuân thủ đúng thượng tôn pháp luật.

Bảo vệ quyền lợi của bạn ngay từ khi bắt đầu công việc mới

Tóm lại, việc thử việc 3 tháng chỉ đúng quy định nếu bạn đảm nhận vị trí quản lý doanh nghiệp. Đối với các vị trí chuyên môn khác, thời gian tối đa chỉ là 60 ngày. Việc hiểu rõ thời gian thử việc theo Luật Lao động là vũ khí sắc bén nhất để bạn tự tin bước vào môi trường làm việc mới mà không lo sợ bị mất đi những lợi ích xứng đáng.

Nếu bạn vẫn còn những thắc mắc cụ thể về trường hợp của mình hoặc cần tư vấn sâu hơn về các điều khoản hợp đồng, đừng ngần ngại tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia pháp lý. Hãy chia sẻ bài viết này nếu bạn thấy hữu ích cho bạn bè và đồng nghiệp nhé!