Sau thời gian thử việc, công ty không ký hợp đồng lao động nhưng vẫn yêu cầu tôi tiếp tục làm việc. Trường hợp này quyền lợi của tôi được giải quyết thế nào?
Khi nhận được thông báo “ngừng hợp tác” sau thử việc, việc đầu tiên bạn cần làm là đối chiếu với Bộ luật Lao động (BLLĐ) hiện hành để xem quyền lợi của mình có bị xâm phạm hay không.
Theo Điều 25 BLLĐ, thời gian thử việc chỉ được áp dụng 01 lần đối với một công việc và phải bảo đảm các giới hạn sau:
Không quá 180 ngày: Đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp.
Không quá 60 ngày: Đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên (Kỹ sư, cử nhân, kế toán, lập trình viên…).
Không quá 30 ngày: Đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ.
Không quá 06 ngày làm việc: Đối với các công việc khác.
Lưu ý quan trọng: Nếu doanh nghiệp kéo dài thời gian thử việc của bạn vượt quá các mốc trên, hoặc yêu cầu bạn “thử việc lại” cho cùng một vị trí, họ đã vi phạm pháp luật.
Theo Điều 27 BLLĐ, khi kết thúc thời gian thử việc, người sử dụng lao động (NSDLĐ) phải thông báo kết quả thử việc cho người lao động biết.
Nếu thử việc đạt yêu cầu: NSDLĐ giao kết hợp đồng lao động ngay (đối với trường hợp hợp đồng thử việc riêng) hoặc tiếp tục thực hiện hợp đồng đã giao kết (đối với trường hợp hợp đồng lao động có điều khoản thử việc).
Nếu thử việc không đạt yêu cầu: NSDLĐ có quyền chấm dứt hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết.
Khác với hợp đồng chính thức, luật không quy định cứng nhắc NSDLĐ phải thông báo trước bao nhiêu ngày khi từ chối ký hợp đồng sau thử việc. Tuy nhiên, họ bắt buộc phải có thông báo kết quả rõ ràng (bằng văn bản hoặc email) khi thời hạn thử việc kết thúc.
Theo khoản 2 Điều 27 BLLĐ, trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền hủy bỏ thỏa thuận thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết mà không cần báo trước và không phải bồi thường nếu việc thử việc không đạt yêu cầu mà hai bên đã thỏa thuận.
Dù không được giữ lại làm việc, doanh nghiệp vẫn phải có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản chi phí liên quan đến công sức bạn đã bỏ ra.
Theo Điều 26 BLLĐ, tiền lương của người lao động trong thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó nếu làm chính thức. Doanh nghiệp phải trả đủ 100% số ngày bạn đã làm việc thực tế (bao gồm cả lương làm thêm giờ, tăng ca nếu có).
Nếu bạn ký Hợp đồng thử việc riêng biệt: Theo Luật Bảo hiểm xã hội, người làm việc theo hợp đồng thử việc không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Nếu thử việc bằng Hợp đồng lao động có điều khoản thử việc (thời hạn từ 01 tháng trở lên): Doanh nghiệp bắt buộc phải đóng BHXH, BHYT, BHTN cho bạn ngay từ tháng đầu tiên thử việc.
Bạn không được hưởng trợ cấp thất nghiệp cho khoảng thời gian thử việc này nếu trước đó chưa tích lũy đủ thời gian đóng BHXH. Tuy nhiên, nếu trước khi thử việc tại đây, bạn đã có thời gian đóng BHXH từ đủ 12 tháng trở lên tại công ty cũ (trong vòng 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng) và chưa hưởng trợ cấp, bạn vẫn có thể dùng sổ BHXH cũ để làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp theo quy định.
Khi nhận tin không được ký hợp đồng, hãy giữ cho mình một cái đầu lạnh và thực hiện ngay các bước sau:
Đừng rời đi trong im lặng hoặc hậm hực. Hãy chủ động hẹn một buổi gặp ngắn với Quản lý trực tiếp (Line Manager) và Nhân sự (HR).
Mục đích: Hỏi rõ lý do cụ thể vì sao bạn không đạt (Do kỹ năng chưa phù hợp? Do văn hóa? Hay do công ty thay đổi định hướng/cắt giảm nhân sự?).
Thái độ: Lắng nghe với tinh thần cầu tiến. Những lời góp ý thẳng thắn lúc này là “vàng mười” giúp bạn hoàn thiện bản thân cho công việc tiếp theo.
Yêu cầu HR xác nhận bằng văn bản/email về ngày làm việc cuối cùng.
Yêu cầu bảng kê chi tiết lương thử việc (Payslip) và ngày hẹn chuyển khoản cụ thể.
Tiến hành bàn giao tài sản công ty (máy tính, tài khoản, thẻ ra vào) và các đầu việc đang dang dở. Ký biên bản bàn giao rõ ràng để tránh rắc rối hậu kỳ.
Nếu không vi phạm quy định bảo mật (NDA) của công ty, hãy lưu lại các số liệu, sản phẩm, hoặc chiến dịch mà bạn đã hoàn thành tốt trong 2 tháng qua. Đây sẽ là những tư liệu quý giá để cập nhật vào CV của bạn.
Trước khi rời khỏi các kênh liên lạc chung, hãy gửi một email ngắn cảm ơn ban lãnh đạo và đồng nghiệp. Hành động này chứng minh bạn là một người có chỉ số EQ cao, để lại ấn tượng tốt đẹp và mở ra cơ hội hợp tác trong tương lai (vì thị trường ngành thường rất hẹp).
Một số doanh nghiệp không lành mạnh thường lợi dụng sự thiếu hiểu biết pháp luật của nhân sự thử việc để trục lợi. Hãy cảnh giác với các chiêu trò sau:
| Chiêu trò của doanh nghiệp | Quy định pháp luật & Cách xử lý |
| Gia hạn thử việc thêm 1-2 tháng với lý do “cần theo dõi thêm”. | Sai luật. Luật chỉ cho phép thử việc 1 lần cho 1 công việc. Bạn có quyền từ chối và yêu cầu ký hợp đồng chính thức hoặc chấm dứt để tìm nơi khác. |
| Giam lương, quỵt lương thử việc vì lý do “làm việc không hiệu quả, gây thiệt hại”. | Sai luật. Hiệu quả hay không vẫn phải trả lương số ngày đã làm. Nếu doanh nghiệp không trả, hãy làm đơn khiếu nại gửi Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội nơi công ty đặt trụ sở. |
| Ép ký hợp đồng cộng tác viên (CTV) hoặc thực tập sinh sau khi hết hạn thử việc để né đóng BHXH. | Đây là hình thức “lách luật”. Nếu bản chất công việc vẫn là làm giờ hành chính, chịu sự quản lý của công ty thì đó là quan hệ lao động. Hãy cân nhắc rời đi nếu họ không minh bạch. |
Thử việc thất bại không có nghĩa là bạn kém cỏi. Đó chỉ là dấu hiệu cho thấy có sự lệch pha giữa bạn và doanh nghiệp tại thời điểm đó.
Chấp nhận thực tế: Hãy cho phép bản thân buồn trong 1-2 ngày, sau đó đóng gói cảm xúc lại.
Ngừng đổ lỗi: Đừng quá dằn vặt bản thân và cũng đừng đi rêu rao, nói xấu công ty cũ trên mạng xã hội. Việc này chỉ làm xấu đi hình ảnh chuyên nghiệp của chính bạn trong mắt các nhà tuyển dụng tương lai.
Nhiều người băn khoăn: Có nên đưa 2 tháng thử việc thất bại vào CV không?
Trường hợp 1: Nếu 2 tháng đó bạn làm được dự án nổi bật và lý do dừng lại là khách quan (công ty cắt giảm ngân sách, đóng cửa chi nhánh): NÊN ĐƯA VÀO. Hãy ghi rõ đây là “Dự án ngắn hạn” hoặc “Hợp đồng thử việc/tạm thời”.
Trường hợp 2: Nếu bạn dừng lại do không đáp ứng được chuyên môn hoặc xung đột văn hóa: CÓ THỂ BỎ QUA. Hãy giải thích với nhà tuyển dụng mới rằng bạn dành thời gian đó để học tập, nâng cao kỹ năng hoặc giải quyết việc gia đình.
Khi nhà tuyển dụng mới hỏi: “Tại sao bạn lại nghỉ việc ở công ty gần nhất chỉ sau 2 tháng?”, hãy trả lời một cách trung thực nhưng khéo léo:
Gợi ý trả lời: “Sau 2 tháng thử việc, tôi và công ty cũ nhận thấy có sự chưa đồng điệu về định hướng phát triển lâu dài (hoặc phương pháp vận hành). Tôi rất trân trọng những trải nghiệm và bài học tại đó, nhưng tôi quyết định dừng lại để tìm kiếm một môi trường phù hợp hơn với thế mạnh của mình là… – nơi tôi có thể gắn bó và cống hiến dài hạn.”
Thử việc xong không được ký hợp đồng không phải là dấu chấm hết, mà là một bộ lọc tự nhiên giúp bạn nhận ra đâu là nơi thực sự thuộc về mình. Hãy xử lý sự việc bằng sự hiểu biết về luật pháp để bảo vệ quyền lợi của bản thân, đồng thời giữ một thái độ lịch thiệp, chuyên nghiệp cho đến ngày làm việc cuối cùng. Cánh cửa này khép lại chính là cơ hội để bạn mở ra một cánh cửa khác phù hợp hơn, xứng đáng hơn với năng lực của bạn. Chúc bạn luôn bản lĩnh và sớm tìm được bến đỗ sự nghiệp lý tưởng!
Chuyên Gia Pháp Luật
Chuyên Gia Pháp Luật
Chuyên Gia Pháp Luật
Chuyên Gia Pháp Luật
CEO
Chuyên Gia Pháp Luật
Chuyên Gia Pháp Luật
Chuyên Gia Pháp Luật
Chuyên Gia Pháp Luật
Chuyên Gia Pháp Luật
Chuyên Gia Pháp Luật
Chuyên Gia Pháp Luật
