Trách nhiệm của nhà giáo theo Luật Giáo dục 2026?

Chào bạn, là một người đang công tác trong ngành, việc nắm rõ trách nhiệm pháp lý không chỉ giúp bạn hoàn thành tốt nhiệm vụ mà còn là cách tự bảo vệ mình trước các rủi ro nghề nghiệp.

Hiện nay, trách nhiệm của nhà giáo được quy định song hành tại Luật Giáo dục 2019 và đặc biệt là Luật Nhà giáo 2026 (vừa chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026). Dưới đây là các nhóm trách nhiệm chính:

1. Trách nhiệm trong hoạt động chuyên môn

Đây là nhiệm vụ trọng tâm để đảm bảo chất lượng giáo dục:

• Thực hiện chương trình: Giảng dạy, giáo dục theo đúng mục tiêu, nguyên lý giáo dục; thực hiện đầy đủ và có chất lượng chương trình giáo dục đã được phê duyệt.

• Đổi mới sáng tạo: Chủ động cập nhật kiến thức, ứng dụng công nghệ thông tin và đổi mới phương pháp giảng dạy để phát huy tính tích cực, sáng tạo của người học.

• Đánh giá công bằng: Chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quả giáo dục; đánh giá người học khách quan, công tâm dựa trên năng lực thực tế.

• Tự học suốt đời: Có ý thức tự học, tham gia đầy đủ các chương trình bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ để đáp ứng chuẩn nghề nghiệp.

2. Trách nhiệm đối với Người học

Nhà giáo đóng vai trò là người bảo vệ và dẫn dắt học sinh:

• Tôn trọng và bình đẳng: Không phân biệt đối xử với người học dưới bất kỳ hình thức nào (giới tính, tôn giáo, điều kiện kinh tế…).

• Bảo vệ người học: Sẵn sàng giúp đỡ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người học; tích cực phòng chống bạo lực học đường.

• Lắng nghe và thấu hiểu: Tư vấn, lắng nghe, động viên khích lệ học sinh; sử dụng ngôn ngữ chuẩn mực và bao dung trong giao tiếp.

3. Trách nhiệm về Đạo đức và Lối sống

Luật Nhà giáo 2026 nhấn mạnh tính “nêu gương” của người thầy:

• Gương mẫu: Thực hiện đúng nghĩa vụ công dân, quy tắc ứng xử của nhà giáo và điều lệ của nhà trường.

• Giữ gìn hình ảnh: Bảo vệ uy tín, danh dự của nhà giáo; giữ gìn phẩm chất đạo đức trong sáng cả trong công việc lẫn đời sống xã hội.

• Xây dựng môi trường: Tham gia xây dựng môi trường giáo dục an toàn, dân chủ và văn hóa.

4. Những hành vi tuyệt đối không được làm

Để bảo đảm tính liêm chính trong ngành, Luật nghiêm cấm các hành vi sau:

1. Xúc phạm nhân phẩm: Không xúc phạm danh dự, thân thể của người học và đồng nghiệp.

2. Gian lận: Không gian lận trong tuyển sinh, thi cử, hoặc cố ý làm sai lệch kết quả học tập của học sinh.

3. Vụ lợi: Tuyệt đối không được ép buộc học sinh học thêm dưới mọi hình thức để thu tiền.

4. Ép buộc tài chính: Không lợi dụng danh nghĩa nhà giáo để ép buộc đóng góp tiền hoặc hiện vật trái quy định.

5. Bỏ giờ, cắt xén: Không tùy tiện bỏ giờ dạy hoặc cắt xén nội dung chương trình giáo dục.

Lưu ý đặc biệt từ năm 2026: Luật Nhà giáo mới xác lập cơ chế bảo vệ nhà giáo trước những quy kết sai sự thật. Khi có sự việc xảy ra, bạn có quyền yêu cầu các cơ quan chức năng làm rõ trước khi các thông tin tiêu cực bị phát tán.